VÍ VON

BÚT NGUYÊN TỬ

  ảnh internet

          Anh bạn nhà giáo của tôi khéo ví von, hình tượng hóa những vấn đề trừu tượng rắc rối của giáo dục.

          Nói về việc tích cực hóa học sinh trong học tập, anh bảo: Tích cực hóa việc học tập của học sinh tức là bắt học sinh tự xào nấu lấy mà ăn, thầy chỉ bày cách thức, kĩ thuật (có người gọi là thiết kế) rồi trò nấu món (thi công). Món ngon món dở là của trò. Dở thì rút kinh nghiệm rằng xào nấu hỏng  vì đâu, do lửa, do củi, do gia vị, do liều lượng… Xào nấu ngon thì phát huy chế biến tiếp. Nếu thầy xài nấu sẵn thật ngon bảo học sinh há miệng to ra để đút cho mà nhai thì thấy trò đều khỏe, trò ăn ngon nhưng rồi không biết nấu, món vẫn là món của thầy, chưa phải của trò.

          Về phương pháp gợi mở, anh bảo: Nắm bắt kiến thức cũng như bắt cá, thấy nó “móng móng chớp chớp” thì đã phải tính sao mà bắt cho được. Thầy chỉ gợi ý, nhá nhá thôi chứ nếu thầy bắt luôn con cá xâu mang cột chặt rồi đưa luôn cho trò xách về tức là nhồi nhét áp đặt, làm thay chứ đâu còn gợi mở nữa.

          Nói về viết đề tài sáng kiến kinh nghiệm, anh bảo: Việc này cũng giống như việc ông thầy thuốc. Trước hết là bắt mạch định bệnh coi thử bệnh gì, biểu biểu hiện thế nào, nặng hay nhẹ, không chữa hay chậm chữa trị thì sao? Đó là đặt vấn đề, tầm quan trọng, ý nghĩa đề tài.

          Bệnh vậy thì chữa thế nào? Xoa, châm, chích, uống thuốc loại nào, ngày mấy lần, liều lượng ra sao? Có cần thì giải phẫu cắt xẻo gì không? Đó là giải quyết vấn đề. Đương nhiên là phải trên cơ sở bệnh trạng để chữa. Chữa đàng hoàng, có phương pháp chứ không phải ù ờ làm phép như mấy tay bùa phép phù thủy, tin hả, có mà ngu! Đau gì chữa nấy chứ đau nam chữa bắc, đau bụng chữa đầu thì đúng là lạc đề sai sách. Tiêu chảy mà cho uống thuốc xổ coi chừng mạng vong, đi đứt chứng chỉ hành nghề.

          Chữa bệnh thuyên giảm đến mức nào, có biến chứng gì không, đó là kết quả. Cần nghỉ ngơi, bỗ dưỡng, điều trị ngoại trú, tái khám thế nào, đó là đề xuất.

          Còn nhiều chuyện nữa nhưng tạm ngưng.