CHÚC XUÂN

TIỂU TỬ VĂN

Ảnh internet

 BA Mù U qua nhà Tư Gáo chúc xuân cũng để họp mặt thân hữu Xóm Nhà Lá,  mấy ngày Tết phải tu tại gia, nhớ quá. Vừa bước vào, thằng nhỏ con Tư Gáo đã vội bước ra khoanh tay :

            - Chúc  chú U năm mới tiền vô như nước sông Đà, tiền ra nhỏ giọt như cà phê phin.

Mù U xoa đầu khen ngoan rồi móc túi một nghìn đồng đưa cho, bảo:

VỎ KHỔNG RUỘT MAO (KHỔNG HẬU MAO TỬ)

BÚT NGUYÊN TỬ

Ảnh internet

 

BA Tam Giác hơ lên rằng Khổng Tử qua làm đại sứ văn hóa xứ ta.

Sáu Lục Lăng ngạc nhiên bảo Khổng Tử người thời Chiến Quốc, làm quan nước Lỗ nhưng bị vua bất tín nhiệm nên buồn tình  đi qua sáu nước mời rao  học thuyết của mình (gọi cho oai là chu du lục quốc)  nhưng không nơi nào dùng,  rầu đời trở lại quê hương san định Thi Thư và dạy học trò. Ông này đã mất hàng mấy trăm năm trước Công nguyên rồi mà!

Tam Giác nói rằng mất rồi nhưng sống lại. Hỏi sống lại làm sao, y bảo:

MẸO GIÀNG XAY

BÚT NGUYÊN TỬ

Ảnh internet

 

            TỊCH Chủ nhiệm chức lúc địa phương còn khó khăn chồng chất, ngân sách èo uột không đủ trang trải thế nhưng vừa yên vị đã cho xây ngay ngôi biệt thự. Có người can, bảo rằng nên từ từ, địa phương còn khó, khoan vội xây nhà xây cửa kẻo thiên hạ xầm xì, gay lắm!

            Tịch Chủ thanh minh:

Xướng họa ĐẦU XUÂN

TIỂU TỬ VĂN

Ảnh internet

          Mù U, Cây Gáo tới xông đất nhà Dừa Nước. Sương sương sần sần sẵn lại  tợp thêm chén rượu đầu xuân nên cả bọn cao hứng lắm, hè nhau làm thơ.  Thơ lấy đề tài các bộ phận của con người, mỗi chữ trong câu có con chữ cái đầu giống nhau, niêm luật vần vè đâu đó, người này xướng người kia phải họa tiếp cho thành bài.

            Tiên chủ hậu khách, Dừa Nước dặng hắng đọc: 

            - Mắt , mũi, mặt, mày, má, miệng, môi

            Câu bảy chữ, bảy món trong người, “mờ mờ” cả, qua mô rồi! Mù U nối ngay:

COI GIÒ GÀ (chuyện xưa chưa cũ)

TIỂU TỬ VĂN
ảnh internet

     Tết ở quê gì cũng có mục coi giò gà. Gà cúng đầu năm rồi gà cúng mồng ba (cúng đưa ông bà) gì cũng có bộ giò gà để xem vận hạn trong năm. Trước hết phải cẩn thận chọn gà có bộ giò tốt, om nuôi. Thịt xong luộc sơ bộ giò và miếng huyết đặt trên mình gà mà cúng. Cúng xong, treo bộ giò lên cột, ai tới thì nhờ xem đoán.

NGÃ BA

TIỂU HÙNG TINH

Ảnh internet

          Xưa có chuyện người láng giềng nhà Dương Chu mất dê, sai hết người nhà, mượn cả người hàng xóm đi tìm nhưng công toi vì đường lắm ngã ba.

            Nay có kẻ ăn cắp của dân của nước rành rành, thay vì bắt mà xử ngay theo luật hình sự thì  phải hoãn lại vì vấp nhiều ngã ba. Tạm kể một mớ:

Chuyện DƯA

TIỂU TỬ VĂN

Ảnh internet

1. CHÀNG NGỌNG
2. COI DƯA

SÓC TRĂNG

Tản văn  BÚT NGUYÊN TỬ

Ảnh internet

          Sóc Trăng, cái tên có từ bao giờ? Rằng từ khi Nguyễn Ánh bôn tẩu qua đây, đi thuyền trên sông, hứng khởi đặt là Minh Nguyệt Giang, tên Trăng từ đó. Người thì bảo Trăng là âm trại của Khơ-leng- Sróc Kleang (Sóc Chùa vàng, Kho lúa), chùa Kleang hãy còn. Còn Sóc, có người bảo lẽ   ra  phải viết Sốc. Sốc là   làng Khmer   cũ.

Lốt DÊ Lốt CỌP

TIỂU HÙNG TINH

ảnh internet 

          Thấy bộ da dê bên chỗ ngồi của sói bố, sói con hỏi để làm gì. Sói bố bảo: 

         - Dê  thấy sói thì bỏ chạy, nhiều khi phải huy động cả đàn sói vẫn không sao vây bắt được thế nhưng chỉ cần khoác bộ da dê này vào là dễ dàng lại gần đàn dê, chỉ cần chúng lơ đễnh một chút là ta ngoạm gọn. Sức mạnh mà thiếu mánh lưới cũng khó ăn, giả dê diệt dê là lốt giấu mình để công, cách này gọn nhất con ạ.

Tào lao chuyện BÓI KIỀU NGÀY XUÂN

TIỂU TỬ VĂN

ảnh internet

            Nhắm mắt lại, khẩn nguyện: Lạy vua Từ Hải, lạy vải Giác Duyên, lạy tiên Thúy Kiều..., mở quyển Kiều ra, chỉ vào một câu lục bát nào đó- bói Kiều.

Xuân DÊ chuyện DÊ

Xuân DÊ  chuyện DÊ

 TIỂU HÙNG TINH

          Dê, từ Hán Việt là dương. Dê trước hết là một danh từ chỉ vật: Con dê. Nó có thể chuyển loại qua động từ để chỉ hành động:  Anh ta dê  tui. Cũng có thể chuyển qua tính từ để chỉ tính chất: Ông già dê.

Nhập HỘI ĐỀ

BÚT NGUYÊN TỬ

Ảnh internet

 

 

             Lui cui định viết một chuyện về dê, nghe người ta gọi máu dê là máu băm lăm, lại bảo 35 là số đề con dê, không biết thế nào. Bút tui trước nay không biết chuyện đề đóm nên đem chuyện hỏi một nữ đề gia láng giềng cho chắc ăn. Nữ đề gia phán:

Lời CHỦ QUÁN DÊ

TIỂU TỬ VĂN

Ảnh internet

Chiêu vương nước Sở mất chức, bị đẩy về đuổi gà, ai cũng ghét bỏ xa lánh, chỉ có Dương Duyệt là chủ quán dê trước đây Chiêu vương thường tới ăn nhậu thường xuyên lui tới thăm viếng hỏi han. Sau nhờ phe cánh gầy lại thế lực, Chiêu vương trở lại ngôi vị. Đến khi bình xét  công tội, Chiêu vương hậm hực:

Hợp đồng NƯỚC MẮT

TIỂU HÙNG TINH

Ảnh internet 

          Miệng thuê Mắt giúp mình thể hiện nỗi buồn nỗi đau. Mỗi lần Lòng đau Miệng khóc thì Mắt sẽ đỏ hoe, giọt giọt.

          Hợp đồng đang suôn sẻ thế nhưng có lần Miệng đang toe toét cười giòn làm mọi người chung quanh cũng ôm bụng ngặt nghẽo, cười như nắc nẻ thì Mắt lại chảy nước.

THẰNG ÔNG

TIỂU TỬ VĂN

Ảnh internet 

                        Sáng ra kính cẩn lạy ông

                        Đến trưa tức giận gọi luôn bằng thằng

                        Chiều về tha thiết gọi anh

ÁO (chữ nghĩa)

TIỂU HÙNG TINH

Ảnh internet

         Áo (Hán Việt: Y). Áo quần chỉ trang phục nói chung. Trong tiếng Hán còn dùng  từ  bào để chỉ áo dài. Khi nói áo xiêm, áo xống, cơm ăn áo mặc thì áo được dung theo cách hoán dụ (bộ phận tiêu biểu chỉ toàn bộ việc ăn mặc). Dùng áo để chỉ chung trang phục, người ta ít nói hoặc tránh đưa tiếng quần vào, như vậy nhã hơn. Ngay cái quan tài cũng gọi là áo quan.

Thơ BỘ TRƯỞNG

BÚT NGUYÊN TỬ 

Ảnh internet  

            Xứ tôi, người ta tất bật chuyện  làm ăn này nọ còn thơ văn ruồi bâu không thêm gì cũng chẳng chết thằng Tây nào, để tâm mất công. Những người làm công tác văn học nghê thuật lo lắm. Lo đời sống tinh thần tình cảm, lo dân trí, lo văn hóa xuống cấp… Đi đâu cũng nghe người ta  nói thơ tới mức thở ra thơ, tập này tập nọ mà nơi mình vắng hoe, tủi lắm!

COI CHỈ TAY (chuyện xưa chưa cũ)

TIỂU HÙNG TINH

Tặng LÊ TÂY

Ảnh internet

            Tôi với hắn lang thang phố rồi kéo nhau  vào cư xá nữ thăm mấy cô bạn. Tính tôi lười chuyện còn hắn siêng tán.  Tôi vớ quyển sách xem, còn hắn tán chuyện với mấy cô, đủ chuyện số chuyện tướng chuyện chỉ tay. Mấy cô nghe  chỉ tay thì hỏi biết xem không, hắn bảo hay thì không dám nói nhưng biết. Thế là các cô  hơ lên nhờ hắn xem chỉ tay. Tôi làm bộ giả lãng, theo dõi hắn diễn tuồng.

VUA MA CHÚA QUỶ

TIỂU HÙNG TINH

Ảnh interenet

      Càng Cua bảo Cá Ngạnh:

            - Đọc sử Tàu thấy Linh Công là người hết mình vì nhiệm vụ.

            Cá Ngạnh hỏi lại:

            - Chuyện thế nào? Nói có sách mách có chứng coi!

            - Nghe đây! Linh Công có ba người vợ theo hầu nơi nhiệm sở,  thường tắm với chư vợ trong một cái chậu. Có lần quan Sử Thu đưa công văn tới, thấy Linh Công đang “sinh hoạt nội bộ” nên vội vàng tháo lui. Linh Công ngó thấy vội ngoắt lại bảo cứ trình cho ngài xem. Đang  vui hứng thế mà  vẫn quan tâm lo lắng cho công việc chung, đặt nhiệm vụ lên hàng đầu. Người xưa gương mẫu lắm, nay đốt đuốc cũng không tìm ra những vị hết mình vì nhiệm vụ như thế.

            Cá Ngạnh khịt mũi:

            - Con cháu Linh Công bây giờ thiếu gì!

CỔ (KÌ QUẶC) TÍCH (Điểm sách)

TIỂU TỬ VĂN

Ảnh internet

          Cổ tích lắm chuyện kì lạ, đọc Truyện cổ tích thế giới (Hoàng Tuyền sưu tầm và tuyển chọn, Nxb Hải Phòng, 2002), ta còn gặp lắm chuyện  không những kì lạ  mà còn kì quặc nữa. Xin dẫn vài truyện:

- Truyện Hoàng tử Út và cô vợ đẹp (Truyện cổ Ê- Đê Việt Nam)

CÁI ÁO THẦY TU

BÚT NGUYÊN TỬ

Ảnh internet

 

            Người ta khuyên nên sống bình thường làm lành lánh dữ như đạo lí xưa nay là được rồi nhưng y kiên quyết đi tu. Y hứa thực hiện năm giới, khắc kỉ tiết dục, trừ diệt sân si, cầu cho chúng sinh bình đẳng, nguyện dựng niết bàn tại nơi trần thế. Thế rồi choàng áo đeo chuông sắm mõ đi làm thầy, thường xuyên rao giảng thuyết pháp đạo lí lợi lạc quần sinh.

NHỬ CHUỘT

BÚT NGUYÊN TỬ

Ảnh internet

 

            Bị mèo vồ liên tục, họ chuột tổn thất nặng nề, rút bài học xương máu nên cảnh giác cao độ. Thoáng bóng mèo là tránh, nghe mèo rục rịch đã núp rồi đánh động cho cả đàn trốn. Lắm khi đương tha con mồi, chỉ nghe tiếng “ngoeo” cũng quẳng mà chạy.

 Biết mèo đang lảng vảng thì  dù đói khát hàng mấy ngày trời cũng vẫn án binh bất động trong hang trong chẹt. Lão mèo tinh ranh dẫu bao phen nín thở nằm phục cả ngày trời vẫn không thấy tăm hơi bóng chuột.

SỢ CHÚNG MÀY LUÔN ! (chuyện xưa chưa cũ)

TIỂU TỬ VĂN

Ảnh internet

          Ấp Đông, xã Đại là vùng sâu vùng xa của huyện Phụng. Sông rạch chằng chịt, đi đâu cũng phải ghe xuồng, người sống như bị cô lập. Vui chỉ có nhậu nhẹt và chuyện ấy, dân biết nhậu nhẹt cũng sớm và làm vợ làm chồng cũng từ thuở còn thơ.

Biên bản cuộc họp của BA CON SÂU

Ảnh internet

Ngày …tháng… năm 1988

Ba sâu gặp gỡ

Bàn cơ mưu chống đỡ khó khăn

Phong trào đổi mới rần rần

Không  lo trước đến lượt mình không yên

Sâu chủ toạ nói đầu tiên:

- Thứ nhất là bọn thanh niên bây giờ

Phê bình góp ý lắm trò

Kèm chặt siết cứng khỏi rò tiếng tăm

ĂN TRỘM GIẤY KHEN

TIỂU HÙNG TINH

Ảnh internet

          Kẻ nọ  ăn trộm giấy khen bằng khen nhiều lần, rủi xui bị tóm tại trận.

Tư Bẹo bảo rằng người ta trộm tiền trộm vàng trộm xe cộ đồ đạc làm cho người mất điêu đứng còn thằng này trộm giấy khen không làm hề hấn sợi lông chân ai, xưa nay chẳng ma nào thưa trình về chuyện mất, thôi thì tha bổng.

            Năm Nhéo bảo gì cũng phải quy thành tiền nhiều hay ít để  tùy đó mà có hình phạt nặng hay nhẹ.

BẬT KHÓC

BÚT NGUYÊN TỬ

Ảnh internet

            Nước Tống  có kẻ mất cái áo thâm, anh ta ra đường tìm, thấy người đàn bà mặc áo thâm, níu lại đòi rằng:

            - Tôi vừa mất cái áo thâm, chị phải đền trả tôi cái này. Áo thâm của tôi mất dày, áo thâm của chị mặc mỏng, lấy cái áo thâm mặc mỏng của chị đền cho cái áo thâm dày của tôi, còn gì phải lôi thôi.

            Rồi cứ giữ chặt lấy cái áo, không chịu buông ra nữa.

                                                                                                      (Tử Hoa Tử- Cổ học tinh hoa)

            Lời bàn của Ôn Như Nguyễn Văn  Ngọc (trích):

NHẤT TRẠM NHÌ TRỜI (chuyện xưa chưa cũ)

TIỂU HÙNG TINH

Ảnh internet

            Thời kì 76-85 (XX) nhà nước độc quyền phân phối  lưu thông cũng là thời kì xuất hiện  nhiều trạm kiểm soát nhất mà sau này người ta gọi là ngăn sông cấm chợ.

            Xe Đà Nẵng đi Huế, đủ khách nhưng chưa chạy được, phải chờ hơn cả tiếng để thị trường tới kiểm soát. Người ta tháo hết thùng xe để lôi cả  tấn gạo đựng trong từng bao nhỏ ra ngoài xong mới cho xe chạy. Xe ra khỏi bến, đậu lại bên đường chờ xế và phụ đi xin lại gạo. Hành khách như bị khóa cứng, nung chín trong xe. Phải gần hai tiếng đồng hồ chạy chọt xin lại được, xe mới chạy.