NGƯỜI NGỰA, NGỰA NGƯỜI

TIỂU  TỬ  VĂN

ảnh internet

            Nhà văn  Nguyễn  Công Hoan  viết  truyện ngắn  Người Ngựa, Ngựa Người vẽ   ra tình  cảnh   trớ trêu của   một  anh   xe  kéo kiết  xác  ráng chạy  cuốc xe  tối  ba  mươi để   kiếm đồng tiền  sắm  tết cho  gia  đình, mừng   rỡ bắt trúng khách là một  cô gái.

Khấp  khởi  vì được mối ngon, phen này  có tiền lo tết thế nhưng  suốt  buổi, thị chỉ  anh chạy hết nhà này  sang nhà   khác  nói  để vào  lấy tiền trả nhưng    rồi  không  có    gì  đành thú thật thân phận đĩ ế của  mình, giờ chỉ  còn nước nằm ngả  ra   cho anh    ta  làm gì đó làm thay tiền  xe. Nếu  không chịu  thì   kéo   chạy tiếp cho  ả  tìm mối khác để  có tiền trả. Hết  cách, anh   ta lại phải tiếp  tục kéo  ả   qua hết nhà này  đến nhà  khác, cuối  cùng   ả  điếm  lẻn mất. Chờ hoài  không thấy, anh choáng váng  vì   cùng lúc  ấy tiếng pháo  giao thừa nổ  ran.

Tiêu  đề  người ngựa, ngựa người hàm nghĩa  gì,   trong hai nhân vật  này  ai  người   ai ngựa, hiểu  thế nào  là người, hiểu  thế nào là ngựa… Cần chia ra thành  tố chính (tiếng  đứng  trước)  và thành tố  phụ (tiếng   đứng  sau), cần  thiết  phải chọn giác  độ về  công  việc, vị  trí, tư  cách để   có cách hiểu  phù  hợp.

- Người ngựa: Kẻ có   tư  cách người phải  làm  công   việc của ngựa (kéo  xe). Ngựa người:  Kẻ có  tư  cách  không   ra  gì (ngựa)  lại ở thế ngồi  xe (làm người).

- Người ngựa: Kẻ bộ  dạng người, làm người ngồi  trên  xe  kia  có  tư cách  không  ra  gì (ngựa). Ngựa người: Kẻ   khom người  kéo  xe làm công  việc  ngựa có  tư cách của  con người.

Như vậy, cặp  từ người ngựa, ngựa người  để  chỉ  anh   kéo  xe  hoặc cô gái làng chơi đều  được, tùy  giác độ   xem   xét  có  điều    phải hiểu đối nghịch, bên này người ngựa thì bên  kia  phải  ngựa người và ngược lại.

Cặp  từ người ngựa, ngựa người    do  tác  giả sáng tạo, nghĩa lí có  tính  chất lấp  lửng  hàm  hồ, người đọc phải  ngẫm nghĩ   suy   xét  để phân định, qua  đó càng thấm thía ý nghĩa sâu  xa và giá  trị của tác phẩm.

21-2-26