MỤC LỤC BLOG

Thứ Hai, 16 tháng 11, 2026

THIÊN - TRỜI (chữ nghĩa)

TIỂU HÙNG TINH
ảnh AI

THIÊN (TRỜI): Mang  nhiều nghĩa tùy thuộc vào ngữ cảnh: Bầu  trời, Thượng đế, Tạo hóa, Số phận, Tự nhiên, Cõi  trời  trong tôn giáo.

THIÊN …

- Thiên bẩm (Thiên tư, Thiên  phú): Thông tuệ  sáng láng  từ nhỏ, Thiên binh: Quân lính  nhà trời, Thiên chúa: Chúa  Trời. Đạo Thiên Chúa: Đạo  thờ chùa Trời   ba ngôi (Đức chúa Cha, Đức chúa Con, Đức chúa Thánh Thần), Thiên cơ: Máy  trời (Con Tạo, Tạo Hóa), Thiên đạo: Đạo trời, Thiên địa: Trời đất, Thiên đình (Thiên tào): Bộ máy cai quản nhà trời, Thiên định: Trời định, Thiên đường: Cõi  cực lạc  trong   đạo Thiên Chúa, Thiên hà: (Galaxy): Danh từ chung chỉ tất cả các hệ thống sao độc lập trong vũ trụ. Hệ thống khổng lồ trong vũ trụ gồm các ngôi sao, hệ hành tinh, tàn dư sao, mây khí, bụi vũ trụ và vật chất tối liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn, Thiên Hậu: Vị nữ thần bảo hộ  biển cả  trong tín ngưỡng người Việt và người Hoa, Thiên hoàng (Nhật hoàng): Danh hiệu của vị hoàng đế trị vì Nhật Bản, Thiên không: Khoảng  trời (không trung), Thiên long: Rồng  trời, Thiên lôi: Thầm sấm sét, Thiên lương: Lòng tốt từ thiên tính. Thiên Lương: Một trong 14 chính tinh thủ mệnh của khoa Tử Vi Đẩu Số, Thiên nhai: Chân trời, Thiên nhĩ: Tai trời. Thiên nhĩ thông: Một trong Lục thông (sáu phép thần thông) của các bậc đắc đạo, Thiên nhiên: Tự nhiên, Thiên phú: Tư chất, tài năng trời ban cho, Thiên quan: Quan nhà  trời, Thiên quốc: Nước  trời, Thiên sứ: Sứ  nhà  trời, Thiên tai: Tai họa tự nhiên như lũ lụt, độngđất… Thiên tài: Trí tuệ, năng lực  xuất chúng, Thiên tạo: Trời  làm  ra, tạo dựng nên, Thiên thạch (Meteoroid, Meteor, Meteorite): Các vật thể tự nhiên có nguồn gốc từ ngoài không gian Thiên thanh: Xanh da trời, Thiên thần: Thần linh   siêu nhiên ở  cõi Trời, Thiên thể: Danh từ chung trong thiên văn học dùng để chỉ tất cả các thực thể vật chất tự nhiên, các cấu trúc hoặc tổ hợp liên kết tồn tại trong không gian vũ Vũ trụ, Thiên tiên: Tiên trời, nhóm tiên nhân có phẩm trật tối cao, đứng trên Địa tiên (tiên mặt đất) và Nhân tiên (theo Đạo giáo), Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẫu Đệ Nhất Thiên Tiên, Mẫu Thượng Thiên): Vị nữ thần tối cao cai quản Thiên Phủ (cõi Trời) trong tín ngưỡng Đạo Mẫu Tứ Phủ của người Việt, Thiên tính: Tính  trời. Thông  minh   vốn sẵn tính  trời (Nguyễn Du, Kiều- nói về nhân vật Kim Trọng), Thiên triều: Danh   xưng   của  triều  đình phong kiến Trung Hoa với các nước chư hầu, Thiên trụ: Trụ chống trời, Thiên tư (xem Thiên bẩm), Thiên tử: Con  trời, vua phong kiến tự  xưng, Thiên tướng: Tướng  nhà  trời, Thiên văn học: Ngành khoa học nghiên cứu về các thiên thể, vũ trụ và các hiện tượng tự nhiên xảy ra bên ngoài bầu khí quyển của Trái Đất, Thiên vương  tinh (Uranus, Sao Thiên Vương): Hành tinh thứ 7 tính từ Mặt Trời và là hành tinh có đường kính lớn thứ ba trong Hệ Mặt Trời,

CÁC THÀNH NGỮ, ĐIỂN TÍCH

THIÊN …

- Thiên ấn: Sao  bản mệnh trong Tử  vi. Núi Thiên Ấn: Ngọn núi  hình  quả  ấn, một danh thắng ở Quảng Ngãi.
- Thiên bất dung gian: Trời không  dung   kẻ  gian.
- Thiên Bồng nguyên soái: Chức  danh  của Trư Bát Giới khi  còn  làm quan trên trời.
- Thiên can địa chi: 10 Thiên can (Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỉ, Tân, Canh, Nhâm, Quý). 12 Địa chi (Tí, Sửa, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi).
- Thiên cơ bất khả lậu: Cơ  trời  không thể tiết  lộ.
- Thiên địa bất nhân
dĩ vạn vật vi sô cẩu: Trời đất bất nhân coi vạn  vật như chó  rơm  (Lão Tử, Đạo Đức kinh). Dùng hình ảnh "chó rơm" không phải để nói rằng Trời Đất coi thường sinh mạng, mà để diễn tả sự công bằng tuyệt đối, tính khách quan và quy luật tự nhiên của vũ trụ
- Thiên địa chi gian, kì du thác thược hồ! Hư nhi bất khuất, động nhi dũ xuất. Đa ngôn sác cùng, bất như thủ trung: Giữa khoảng Trời Đất như cái ống bễ, tuy trống rỗng mà không kiệt, càng chuyển động hơi lại càng ra. Càng nói nhiều càng khốn cùng, chẳng bằng giữ lấy cái trung hư tĩnh (Lão Tử, Đạo Đức kinh)
- Thiên địa nhân (Tam tài): Ba nền tảng, ba năng lực cốt lõi cấu thành nên vũ trụ và thế giới. Trời đất sinh ta  có ý chăng? Chưa sinh  trời đất có ta trong. Ta cùng trời đất ba  ngôi sánh, Trời đất in ta một chữ  đồng
Đất nứt ta ra trời chuyển động,Ta thay trời mở đất mênh mông.Trời che đất chở ta thong thả,Trời đất ta đầy đủ hoá công (Trần Cao Vân, Vịnh Tam tài)
- Thiên địa phong trần, Hồng nhan đa truân: Thuở  trời đất nổi cơn gió  bụi, Khách  má hồng nhiều nỗi truân chuyên (Đặng Trần Côn, Chinh phụ ngâm khúc).
- Thiên địa thánh thần ơi!: Lời than trách cửa  miệng.
- Thiên đường: Cõi sống tối cao, đại diện cho sự hạnh phúc tuyệt đối, an lạc vĩnh hằng và cái đẹp toàn mỹ trong tâm thức của nhân loại. Trong Kitô giáo, Hồi giáo: Thiên đàng (Heaven) là nơi ngự trị của Thiên Chúa (Thượng đế), các thiên thần và là phần thưởng cứu rỗi dành cho những linh hồn có đức tin vững vàng, sống nhân đức khi còn ở trần gian. Nơi đây không còn đau khổ, bệnh tật hay cái chết. Trong Phật giáo và Đạo giáo, khái niệm tương đương là các cõi Trời (Thiên giới) hoặc cõi Tây Phương Cực Lạc.
- Thiên đường cộng sản (Communist Utopia): Thuật ngữ biểu tượng để chỉ giai đoạn cao nhất của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa trong lý thuyết Marx-Lenin (không  còn giai  cấp và  nhà nước, không còn tư hữu, của cải tuôn ra dào dạt, làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu).
- Thiên hà ngôn tai, tứ thời hành yên, vạn vật sinh yên, thiên hà ngôn tai: Trời có nói gì đâu? Bốn mùa cứ vận hành, vạn vật cứ sinh sôi, Trời có nói gì đâu? (Khổng Tử) = Bất  ngôn chi giáo  của  Lão Tử.
- Thiên hạ: Chỉ người dưới vòm trời. Thiên hạ thái bình: Xã  hội yên lành, không có chiến tranh.
- Thiên hoang địa lão: Trời hoang đất già. Lời thề đến khi đất trời suy tàn.
- Thiên Hoàng, Địa Hoàng, Nhân Hoàng (Tam Hoàng): Những vị đế vương huyền thoại xuất hiện sớm nhất trong thần thoại và dã sử Thượng cổ của Trung Hoa, được cho là nối tiếp thời kỳ khai thiên lập địa của Bàn Cổ để trị vì thiên hạ.
- Thiên kinh  địa  nghĩa: Nghĩa lí  đương nhiên.
Nhân sinh vi kỷ, thiên kinh địa nghĩa; nhân bất vi kỷ, thiên tru địa diệt (Đời người cần phải tu sửa bản thân, đó là đạo lý của Trời Đất. Người mà không biết tu dưỡng chính mình thì trời đất không dung tha) (Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh)

- Thiên la địa  võng: Lưới giăng trên trời, bẫy đặt dưới đất, bao  vây trùng  điệp.
- Thiên linh  địa  kiệt (Địa linh nhân kiệt): Nơi hun đúc nhân tài.
- Thiên linh linh địa linh linh: Câu thần chú.
- Thiên Lôi: Kẻ sai đâu đánh  đó. Thiên Lôi Tòa: Một loại  tòa  án dỏm xét xử  quàng xiên, thường xuất hiện trong tiểu phẩm của Bút Nguyên Tử.
- Thiên Lung (trời điếc) và Địa Á (đất câm): Hai vị tiểu đồng kề cận Văn Xương Đế Quân (vị thần cai quản đường học hành, khoa cử, văn chương)- ý là  giữ  bí mật, bảo đảm công bằng trong thi cử.
- Thiên ngoại hữu thiên, nhân ngoại hữu nhân: Ngoài bầu trời này còn có bầu trời khác, ngoài người giỏi  này  còn có người giỏi khác.
- Thiên ngoại hữu thiên ưng viễn chiếu
: Ngoài  trời còn có  trời soi rạng (Thơ Lý  Giác, sứ thần nhà  Tống  ca ngợi vua nhà Lý)
- Thiên mệnh: Mệnh trời, quy luật khách quan vận hành vũ trụ và đời sống.
- Thiên nhan: Mặt vua.
Thiên nhan gần gũi tấc gang, Nến hoa đối mặt, chén vàng trao tay (Nhị  độ mai)
- Thiên nhân hợp nhất: Trời người  hòa làm một. Quan hệ hữu cơ, chỉnh thể không thể tách rời giữa Trời (Tự nhiên/Vũ trụ) và Người (Con người).
- Thiên mệnh chi vị tính: Cái mà Trời ban cho con người thì gọi là Tính (Bản tính).
Thiên mệnh chi vị tính, Xuất tính chi vị đạo, Tu đạo chi vị giáo. Câu mở  đầu sách Trung Dung.
- Thiên nhãn (Mắt Trời): Khái niệm và biểu tượng xuất hiện phổ biến trong nhiều nền văn hóa, tôn giáo và hệ thống triết học từ Đông sang Tây. Trong Đạo Cao Đài, Thiên Nhãn là thánh tượng thờ phượng chính, đại diện cho Đức Chí Tôn (Thượng Đế). Mắt của  chư Thiên   trong Phật giáo. Thiên nhãn thông (Thần thông): Có thể  thấu suốt được sống chết, luân hồi.
Ở văn hóa phương Tây, biểu tượng này được biết đến với tên gọi Eye of Providence (Con mắt Đấng Giám Sát) hay All-Seeing Eye (Con mắt thấu suốt), xuất hiện   sau tờ 1USD.
- Thiên  sinh  hào  kiệt bất ưng hư: Trời  sinh người tài  giỏi thì  không muốn   họ  bị hư  hỏng.
- Thiên tai địa họa (ách): Tai ách từ trời đất.
- Thiên thời, địa lợi, nhân hòa: Bộ ba nhân tố cốt lõi quyết định sự thành bại của mọi sự nghiệp lớn trên đời.
- Thiên (thù) tru địa diệt: Nhân bất vị kỷ, thiên tru địa diệt: Con người sống mà không biết tự hoàn thiện, bảo vệ và vì bản thân mình (sống không có trách nhiệm với chính mình) thì sẽ bị trời đất đào thải, hủy diệt.
- Thiên thượng thiên ha duy ngã  độc tôn: Trên trời dưới trời, chỉ có Ta là tôn quý nhất. Đại tuyên ngôn mang tính lịch sử và triết lý tối cao của Phật giáo. Ngã (ta) là Phật tính, Bản ngã chân thật, hay Tâm thanh tịnh, tự tính sáng  suốt vốn có bên trong tất cả chúng sinh, chứ không riêng gì Đức Phật.
- Thiên Tiên Thánh Giáo: Một hình thái tín ngưỡng dân gian đặc trưng xứ Huế, hình thành trên nền tảng Đạo Mẫu Tứ Phủ (từ Bắc Bộ truyền vào) kết hợp chặt chẽ với Đạo giáo Trung Hoa, tín ngưỡng Chăm Pa bản địa và chịu ảnh hưởng sâu sắc từ cung đình nhà Nguyễn.
- Thiên vấn (Hỏi  trời): Bài thơ gồm hơn 170 câu hỏi liên tiếp đặt ra cho trời cao của Khuất Nguyên nước Sở. Hỏi từ nguồn gốc vũ trụ sơ khai, quy luật chuyển động của mặt trăng mặt trời, cho đến những bất công trong lịch sử xã hội và bi kịch của chính đời mình.

 … THIÊN

- Bi hướng thiên: Buồn trông  trời. Tráng sĩ  bạch đầu  bi  hướng thiên (Tráng  sĩ  bạc  đầu  buồn trông  trời) (Nguyễn Du).
- Của thiên trả địa: Của   cải  không   do mồ  hôi công  sức  rồi sẽ  tiêu tan.
- Dân dĩ thực vi thiên: Lịch Tự Cơ nói: Bực thiên tử lấy dân làm trời, mà dân thì lấy ăn làm trời (Sử Ký, Lịch Sinh liệt truyện).
- Hải giác thiên nhai: Góc  biển chân trời. Đường chân trời ( Horizon): Đường giao nhau có thể nhìn thấy giữa Trái Đất và bầu trời
- Hoàng thiên hậu thổ: Vua Trời (Ngọc Hoàng Thượng  Đế) mẹ  Đất (Bà Chúa Đất), Trời cao tối thượng, Đất dày bao la.
- Kinh thiên động  địa: Rung chuyển đất trời.
- Mưu sự tại nhân thành sự tại thiên: Mưu sự tại người, thành   sự tại trời.
- Nam không mang chữ Thiên, nữ không mang chữ Tiên: Tục  đặt tên xưa do kiêng cử các  bậc bề trên linh thiêng.
- Nhân định thắng thiên: Người  định thắng trời. Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều (Nguyễn Du, Kiều).
- Ông Thiên nhà mày, ông Thiên nhà tao: Tiểu  phẩm của Bút Nguyên Tử  nói về  hai nhà cận  kề cùng lập bàn thờ Trời. Do  xung khắc nên nghĩ ai có  Trời nhà nấy, ông Trời nhà bên  không phải ông Trời nhà mình, cấm ngặt con cái nhà mình thắp nhang cho bàn thờ Trời nhà bên
- Phi long tại thiên: Rồng bay lên trời, người giỏi được thi thố tài năng, hào  thứ 5, quẻ Càn (quẻ  số 1) trong Kinh Dịch.
- Tạo thiên lập địa: Tạo  lập trời đất.
- Tề Thiên đại náo Thiên cung: Chuyện Tôn Ngộ Không quậy phá Thiên đình  trong  Tây Du ký của Ngô Thừa Ân.
- Thái Bình Thiên Quốc (1851–1864): Một nhà nước thần quyền ly khai kéo dài 14 năm do Hồng Tú Toàn thành lập ở miền Nam Trung Quốc nhằm lật đổ nhà Thanh.
- Thanh thiên: Y hu hy! Nguy hồ cao tai! Thục đạo chi nan, nan ư thướng thanh thiên! (Ái chà! Gớm! Hiểm!  Mà cao thay! Đường Thục  khó, khó  hơn lên trời xanh) (Lí Bạch, Thục đạo nan)
- Thanh thiên bạch nhật: Ban ngày ban mặt. Thanh thiên bạch nhật rõ ràng cho coi! (Nguyễn Du, Kiều).
- Thăng thiên độn thổ: Phép thuật bay  lên trời, chui  xuống đất.
- Thông Thiên Hà (Sông thông lên trời): Địa danh độc đáo trong Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân
- Thuận thiên giả tồn, nghịch thiên giả vong: Thuận trời thì  còn, nghịch  với trời thì diệt vong (Mạnh Tử).
- Thượng cẩn thiên mệnh, hạ nhân dân chí: Trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân (Chiếu  dời đô, Lý Thái Tổ)
- Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều (Nguyễn Du, Kiều).

TRỜI …

- Trời cao có  mắt: Trời xử  sự công bằng, sáng  suốt về việc đúng  sai thiện ác của người.
- Trời cao đất dày: Thiên cao địa hậu
- Trời cao trời ở không  cân, Kẻ ăn không hết người lần (mần) không ra.
- Trời con: Kẻ ngang tàng, làm chúa một cõi.
- Trời đánh còn tránh miếng ăn: Đừng nói nặng lời khi người khác đang  ăn cơm.
- Trời  đánh thánh  vật (đâm): Lời nguyền rủa.
- Trời gần trời xa: Cũng  đừng trách  lẫn trời gần trời xa (Nguyễn Du, Kiều)
- Trời long  đất  lở = Long  trời lở  đất: Thiên phiến địa phúc (Trời đất lật nhào), Thiên băng địa liệt (Trời sập đất nứt): Chỉ  sự  biến xã  hội  lớn lao chấn động đất trời.
- Trời nắng tốt dưa, trời mưa tốt lúa: Kinh nghiệm  trồng trọt
- Trời sinh voi, trời sinh cỏ: Quan niệm tự  sinh  tự  dưỡng, tin vào sự  an bài của tạo hóa.
- Trời trên Trời: Tiểu phẩm của Bút Nguyên Tử, rằng trong  một Hội nghị  Táo, Ngọc Hoàng băn khoăn  ai cũng có cấp trên để chấp hành  riêng  mình là  Trời, cao hơn cả,  không biết phải  phục tùng  ai. Hội nghị bí rị, may  có một Táo giải rằng  nhất vợ nhì  trời, trên Ngọc Hoàng  còn có Ngọc Hoàng hậu, cứ chấp hành cho tốt, việc  gì cũng phải xin ý kiến là xong.
- Trời tròn đất vuông: Quan niệm về  hình thể  trời đất cũng là vũ trụ quan và tư duy triết  học cổ  đại phương Đông. Bánh dày bánh chưng là  hình  ảnh tượng trưng  trời đất.
- Trời tru đất diệt (Thiên thù địa diệt): Lời nguyền, thề  độc.
- Trời yên biển  lặng: Nghĩa  bóng chỉ cảnh thái bình.
- Trời xanh (Thanh  thiên)- Trời xanh màu thanh thiên. Trời thu xanh ngắt  mấy từng  cao (Thu vịnh, Nguyễn Khuyến). Da  trời  ai nhuộm mà  xanh ngắt (Thu ẩm, Nguyễn Khuyến). Yên tĩnh  trời xanh - Sôi động  biển xanh- Một đường  xanh chia biển trời đậm nhạt- Giữa thăm thẳm nghìn trùng  anh  khẽ hát Khúc Tình Xanh (Tiểu Hùng Tinh, Khúc Tình Xanh).

… TRỜI...

- Bán trời không giấy (văn tự): Bốc phét.
- Bẻ nạng  chống  trời: Dùng phương tiện yếu ớt để chống lại thế lực to lớn, tương  quan bất cân  xứng.
- Bụt kia có mắt, ông trời có tai: Chớ làm bậy, trời phật (các đấng thiêng liêng, quyền lực) thấy biết mọi chuyện
- Cha mẹ sinh con trời sinh tính (Phụ mẫu sinh thân, thiên sinh kỳ tính): Thân xác  do cha mẹ tạo  còn tính (tinh thần, tư tưởng, tính  cách…)  do trời sinh.
- Cha  trời mẹ đất (Thiên Phụ, Địa Mẫu)
: Hai thế lực tối cao tạo ra vạn vật.
- Chạy đàng trời = Tránh trời không khỏi nắng: Không lối thoát.
- Chỉ đâu mà buộc ngang trời: Làm việc  vô ích.
- Có trời mà cũng tại ta (Nguyễn Du, Kiều)
- Cóc kiện Trời, Cóc cậu ông Trời: Chuyện cổ tích kể chuyện  hạn hán, Cóc và một số  loài vật kéo nhau lên kiện,  đòi đánh. Trời sợ, phải gọi Cóc bằng cậu, sai rồng làm mưa. Từ đó Cóc kêu (nghiến răng) chuyển động bốn  phương trời. Con cóc là cậu ông Trời, Ai mà đánh cậu thì Trời đánh cho (Ca dao).
- Cõi  trời (Thiên giới):  Theo đạo Phật, đây là cõi cao nhất trong Lục đạo ta bà (6 cõi: Trời, Người, Atula, Ngạ quỷ, Súc sinh, Địa ngục). Người có phước lành  sẽ  vãng  sinh  về  cõi này.
- Dù ai nói ngược nói xuôi, ta đây vẫn giữ đạo trời khăng khăng (Ca dao).
- Đánh trời: Cổ  tích chàng A Ná  đánh  Trời:
Mẹ nằm xuống, đất trời nghiêng ngả, Chớp nghìn trùng, nắng lóa đồng hoang.
Bởi ai gieo cảnh cơ hàn? Bởi ai cướp mẹ, làm tan cửa nhà?
Ngước lên cao, lệ nhòa căm giận, Hỏi cao xanh có thấu trần gian? Trời cao xa lánh, vô can, Để bầu sữa cạn, cung đàn đứt dây!
Con phẫn chí, chặt cây làm gậy, Vác trên vai, quyết lội trùng mây. Dù cho sét đánh, ngông cuồng, Đánh tan cung điện, đập buồng thiên cơ!
Đòi mạng mẹ, cõi bờ xơ xác, Gậy căm hờn quật nát hoàng thiên. Trời kia làm khổ người hiền, Thì con tung gậy phá miền trời xanh!

- Đầu đội trời chân đạp đất: Ngang tàng, khí phách. Đội trời đạp  đất ở  đời, Họ Từ tên Hải  vốn người Việt Đông (Nguyễn Du, Kiều). Đầu đội trời chân không đạp đất (Lưng chừng trời): Cấp trên  đóng ở  địa bàn cấp dưới, khó kiếm chác "tranh thủ" được  quyền lợi  ở địa  phương.
- Đứng như trời trồng: Đứng không nhúc nhích. Trong vòng tên đá bời bời, Thấy Từ còn đứng giữa trời trơ trơ (Nguyễn Du, Kiều, Cảnh Từ Hải chết đứng)
- Gió thổi đổi trời: Gió  thay đổi khí hậu. Sự  việc  làm đảo lộn hoàn cảnh
- Hầu Trời: Tên bài thơ  ngông  của Tản Đà tả  cảnh đêm khuya lên  đọc thơ cho Trời và chư tiên nghe, ai cũng khen phục văn ông trác tuyệt.
- Kêu (Than) trời than (kêu) đất: Kêu than bất lực.
- Làm trời làm đất: Tự tung tự tác không nghe ai, không sợ  gì.
- Lưới  trời lồng lộng thưa  mà không lọt: Nên sống hướng thiện bởi cái ác không bao giờ có thể che giấu vĩnh viễn trước công lý hoặc luật nhân quả.
- Người tính không  qua trời tính = Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên.
- Người trời sai (đưa) xuống: Ca ngợi những bậc  thánh nhân cứu  vớt nhân quần.
- Nhất vợ nhì trời: xem Trời trên Trời.
- Ơn trời mưa nắng phải thì: Ngợi ca thời tiết thuận hòa.
- Thần Trụ Trời: Vị thần tạo lập vũ  trụ trong thần thoại  Việt. Từ  hỗn mang, trời  đất dính liền, một  vị thần xuất hiện lấy đất  đá dựng cái  trụ  chống  trời  lên, phơi cho khô  xong phá  trụ  đi. Chỗ  đào khoét biến thành sông biển,  chỗ  đất đá hất văng ra tạo thành núi non…
- To bằng (như) trời: Rất to.
- Trên trời có đám may xanh, Ở  giữa mây trắng chung quanh mây vàng (Ca dao).
-
Trên trời dưới đất: Khắp nơi khắp chốn, lung tung. Chuyện vãn trên trời dưới đất: Đủ thứ chuyện.
- Trông trời  trông  đất trông mây, Trông mưa  trông nắng trông ngày trông  đêm (Ca dao): Lo lắng của  người nông  dân về thời tiết.
- Vịt  trời: Mỉa mai chuyện sinh con gái. Bán đàn vịt trời: Chuyện Cuội chỉ  đàn  vịt trời bảo đàn vịt của  mình   rồi bán cho người ta. Bán cái không phải của  mình, buôn nước bọt, bán trên giấy, bán buôn ma đạo.

1-11-26

Tham khảo  mục CHỮ NGHĨA  theo link:
https://butnguyentu.blogspot.com/p/blog-page_5.html

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét