MỤC LỤC BLOG

Chủ Nhật, 15 tháng 11, 2026

PHÚC HỌA (chữ nghĩa)

TIỂU  HÙNG TINH
ảnh AI
            PHÚC (đọc chệch thành PHƯỚC do  kiêng húy  dòng họ Nguyễn Phúc) chỉ  sự  may mắn tốt lành. Hàng   loạt từ ngữ  xuất từ PHÚC:

- Phúc âm:Tin tức tốt lành, thuật ngữ tôn giáo dùng để chỉ "Tin Mừng" hay "Tin Lành" về sự cứu rỗi của Chúa Giê-su Ki-tô trong Kitô giáo - Phúc ấm (Phúc trạch): ân đức, sự che chở và may mắn mà tổ tiên tích lũy được, để lại cho con cháu đời sau thụ hưởng, Phúc đức, - Phúc  hà  sa: Phúc hằng hà  sa  số (vô số), Phúc họa, Phúc lành, Phúc lợi, Phúc lộc, - Phúc (Phước) lộc thọ: Còn gọi  là Tam đa- ba nguyện ước lớn của con người trong  văn hóa Á  Đông, Phúc lớn, Phúc nhà, - Phúc phận: Phúc đức định sẵn cho mỗi người (Có  phúc  có phận) - Phúc thần: Vị thần nhần nhân giúp đỡ, phù  hộ, Phước báu, - Phước thiện: Làm phúc sẽ  được hưởng  điều tốt lành, ở các chùa thường  có thùng phước thiện đựng tiền bố thí… - Chân phước (còn gọi là Á Thánh): Một danh hiệu cao quý trong Giáo hội Công giáo Rôma - Chúc phúc: Trao gửi những lời tốt đẹp, nguyện cầu sự bình an, may mắn, hạnh phúc và thành công đến cho người khác - Đại phước đại huệ - Đại phước đức đại trí huệ: Thuật ngữ sâu sắc trong Phật giáo, dùng để chỉ một người vừa sở hữu phước báu vô lượng (về mặt nhân quả, may mắn, đời sống), vừa có trí tuệ siêu việt (về mặt nhận thức, sự giác ngộ), Gieo phúc, Hạnh phúc, Hưởng phúc, Làm phúc (phước), Vô phúc, Bạc phước, Mạt phước, May phước, Ơn phước, Tích phúc
            HỌA  chỉ  sự  rủi ro nguy hại: Đại họa, Giáng  họa, Họa phúc, Tai họa, Mang họa, Rước họa vào  thân…
            Phúc  họa  như một cặp đối lập gắn  với nhau trong suy nghĩ, nói năng.

NHỮNG QUAN NIỆM VỀ  PHÚC HỌA

- An tri họa phúc: Biết đâu là họa hay phúc.
- Bất  vi hưởng tế  nhi giáng phúc, bất vi thất  lễ nhi giáng họa (Không  vì hưởng  cúng  lễ  mà giáng phúc, không vì thiếu cúng lễ  mà giáng họa) (Đông Nhạc Thánh Đế)
- Chuyển họa vi phúc: Biến họa thành phúc.
- Có phúc cùng hưởng có họa cùng chia (Hữu phúc đồng hưởng, hữu họa đồng đương).
- Con hơn cha nhà có phúc: Thế hệ  sau phải giỏi hơn thế hệ trước, quan niệm rất tiến bộ.
- Dẫu xây  muôn đợt phù đồ (tháp  thờ Phật), Không bằng làm phúc cứu cho một người (Ca  dao).
- Duy bất cầu lợi giả vi vô hại, duy bất cầu phúc giả vi vô họa: Chỉ  ai  không cầu lợi  mới không hại, chỉ  ai  không  cầu phúc  mới không họa (Hoài Nam Tử)
- Đại nạn bất tử, tất hữu hậu phúc: Trải qua đại nạn không chết, về sau ắt có phúc lớn
- Hại nhân nhân hại, mưu ai nấy, Họa phúc tương sinh, lẽ tự nhiên (Nguyễn Trãi, Quốc âm thi tập, Bảo kính  cảnh giới)
- Họa bất  khả  dĩ miễn, phúc bất  khả  dĩ (tái)  cầu: Họa  không thể tránh,  phúc  không thể  cầu (Minh Tâm Bảo Giám)
- Họa hề, phúc chi sở ý, phúc hề, họa chi sở phục: Trong họa  có phúc,  trong phúc có họa (Lão Tử).
- Họa phúc có hay từ nẻo trước, Đục trong dầu đổi một lòng xưa: Dù họa  phúc  được định   sẵn trước thì dẫu đục  trong thế nào tâm lòng  xưa vẫn  không thay đổi (Nguyễn Bỉnh Khiêm, Bạch Vân quốc ngữ thi).
- Họa  phúc hữu môi phi nhất nhật: Họa  phúc có nguồn, phải  đâu một  buổi (Nguyễn Trãi).
- Họa phúc  khôn lường tựa ngựa biên (Nguyễn Trãi, Quốc  âm thi tập, Ngôn chí 17)- Nguyễn  Trãi nhắc chuyện Tái ông thất  mã. Ông già  vùng  biên tái  mất con ngựa, ai cũng bảo  rủi  nhưng ông  ta cho rằng  biết đâu là  may. Một thời gian  con ngựa cái trở về  kéo thêm con ngựa đực, ai cũng bảo may nhưng ông ta cho rằng biết đâu là  rủi. Con trai ông ta  thấy ngựa  đực  đẹp, nhảy lên cỡi nhưng  bị  quật xương gãy chân, ai cũng cho la  rủi  nhưng ông ta bảo  biết đâu là may. Chiến tranh nổ ra,  con trai ông  do  bị  què nên khỏi đi lính, nhờ vậy giữ  được tính mạng… Nói chung, không   biết đâu là may hay rủi cả.
- Họa phúc nẻo kia dầu chuyển đổi, Đục trong đâu chịu để pha phôi: Dù may mắn hay tai ương thì cũng  không  để  mất  đi sự thánh  thiện (Nguyễn Bỉnh Khiêm).
- Họa phúc vô môn, duy nhân tự chiêu (triệu): Họa phúc  vốn  không  có cửa, là  do con  người tự mời rước vào (Thái Thượng  cảm ứng). Chữ rằng: Hoạ phúc vô môn, Tìm giàu thì dễ, tìm khôn khó tìm (Ca dao).

- Họa  phúc vô thường = Phúc họa khó lường.
- Họa  tòng khẩu xuất: Họa từ  miệng  mà  ra.
- Hội bất như mệnh, trí bất như  phúc: Cơ  hội không bằng   số mệnh, tài trí  không bằng có phúc (Minh  Tâm Bảo Giám)
- Hữu kỳ phúc giả, tất hữu kỳ họa: Ai  có phúc lạ thường có họa  lạ (Liệt Nữ truyện)
- Khi nhân thị  họa, nhiêu nhân thị phúc: Khinh người đấy là họa, tha  người ấy  là phúc (Đông Nhạc Thánh Đế).
- Làm người chớ tích của cho nhiều, Của nhiều bao nhiêu họa bấy nhiêu (Nguyễn Bỉnh Khiêm, Bạch Vân  quốc ngữ thi)
- Làm phúc chẳng cần ai biết đến, Trời cao tự khắc thấu lòng thành  (Nguyễn Trãi).
- Làm phúc để  đức cho con.
- Làm phúc  phải tội =  Làm ơn mắc oán.
- Lộc nặng cực nhiều làm của họa, Phúc dày tích đức để phần con: Tích của  khác gì tích họa, để phúc cho con hơn là để của (Nguyễn Trãi).
- Lực bất năng vi phúc, trí bất năng miễn họa: Sức mạnh  không thể  làm được phúc, trí không không thể tránh tai vạ (Kê Khang).
- Ngũ phúc: Phú, Quý, Thọ, Khang, Ninh (Giàu, Sang, Sống lâu, Mạnh khỏe, Bình  an).
- Ngũ phúc lâm môn: Năm thứ  quý giá trên vào cửa.
- Nhà bề thảnh thơi cuốn cửa rèm, Phúc đức đầy nhà, gốc vững thêm (Nguyễn Trãi, Quốc âm thi tập, Tự thuật)
- Nhất nhật hành   thiện, phúc tuy vị chí,  họa  tự  viễn hĩ: Một ngày làm việc thiện, phước dẫu chưa đến nhưng họa đã tự tránh xa (Đông  Nhạc Thánh Đế).
- Nhất nhật hành ác, họa tuy vị chí, phúc tự viễn hĩ: Một ngày làm điều ác, họa dẫu chưa đến nhưng phước đã tự tránh (Đông Nhạc Thánh Đế)
- Phúc bất trùng lai, họa  vô đơn chí: Phúc không  đến  lần hai, họa  không  đến một  lần. Phúc chẳng  hai tai chẳng  một (Tục ngữ).
- Phúc chí tâm linh, họa lai thần mị: Phúc đến thì lòng  khôn ngoan, họa lại thì thần  mê muội (Sử Chiếu thông giám)
- Phúc của chung, thì họa của chung, Thẩm thời hoạ khỏi, phúc về cùng (Nguyễn Trãi, Quốc âm thi tập,  Trần tình 132).
- … Phúc họa đạo trời, Cỗi nguồn cũng ở lòng người mà ra. Có trời mà cũng tại ta. Tu là cỗi phúc tình là dây oan (Nguyễn Du, Truyện Kiều)
- Phúc họa tùy cơ chẳng bận lòng, Côn Sơn núi thú ngắm mây trong (Côn  Sơn ca- Nguyễn Trãi).
- Phúc mãn  đường: Phúc đầy nhà.
- Phúc như Đông Hải, thọ  tỉ Nam Sơn: Phúc lớn  như biển, thọ cao như núi. Lời chúc
- Phúc trung hữu họa, họa  trung hữu  phúc: Trong phúc có họa, trong họa  có phúc.
- Quyền họa phúc  trời tranh  mất cả:  (Nguyễn Gia Thiều, Cung oán ngâm khúc)
- Tái Ông thất mã, yên tri phi phúc: Tái Ông mất ngựa, họa phúc khôn lường.
- Thị phúc bất  họa, thị họa đóa bất quá: Là phúc  không phải họa, là họa tránh không  qua.
- Thiên địa thần  minh,Vi thiện giả, thiên báo chi  dĩ phúc. Vi bất thiện giả, thiên báo chi dĩ họa: Trời đất  sáng   suốt, Người làm điều thiện thì được trời  báo phúc. Người làm  việc bất thiện thì  bị  trời  gieo họa (Khổng Tử).
- Tu là  cõi phúc tình là dây oan (Nguyễn Du, Truyện Kiều).
- Vi vô ích dĩ cầu phúc, bất như vi hữu ích dĩ cứu nhân: Làm việc vô ích để cầu phúc, không bằng làm việc có ích để cứu người (Lục Thế Nghi).
- Vô  phúc đáo tụng đình: Sa  vào, dính  vào thưa kiện là  điều rủi ro.

30-10-26

Tham khảo  mục CHỮ NGHĨA  theo link:
https://butnguyentu.blogspot.com/p/blog-page_5.html


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét